Je staat op de camping, de kids hebben honger, en je gasbrander doet het niet meer. Je schudt het patroon, hoort nog wat rammelen, maar er komt geen vlam.
▶Inhoudsopgave
Dit is geen verhaal — dit is maandag. En het is precies waarom je vóór vertrek even moet nadenken over welke gaspatronen je meeneemt, en welke daadwerkelijk betrouwbaar zijn.
De drie maten: klein, middel en groot
Gaspatronen komen in drie veelvoorkomende maten. De kleinste is het 100-gram patroon (vaak een schroefdraad E9).
Die past op compacte reisbranders en is ideaal voor een snelle kop koffie of een ééndagswandeling.
Voor een gezin op camping is die echter te klein — je staat binnen een halve uur weer met een leeg patroon in je hand. De 230-gram butaangaspatroon is de standaard op Nederlandse campings. Die past op de meeste campingbranders van merken als Coleman, Campingaz en Savio.
Een goed patroon van 230 gram brandt ongeveer 1,5 tot 2 uur op hoog vuur. Voor een gezin dat twee keer per dag kookt, reken op één patroon per dag.
Soms iets minder als je zuinig bent met het gas. Dan heb je de 450-gram patroon. Die is grover, zwaarder, maar je hoeft minder vaak te wisselen. Handig voor langere verblijven of als je met meerdere mensen kookt.
Let op: niet elke brander past op een 450-gram patroon. Controleer dus altijd welke aansluiting je brander heeft voordat je in de winkel staat.
Welke aansluiting heeft mijn brander?
Dit is waar het vaak misgaat. Er bestaan twee systemen: de schroefaansluiting (je draait het patroon vast) en de piercing-aansluiting (het patroon wordt doorboord als je het aansluit). De meeste compacte reisbranders werken met schroefdraad.
Grotere campingbranders van bijvoorbeeld Campingaz of Outwell gebruiken vaak het piercing-systeem. Ze zijn niet onderling verwisselbaar, dus check dit even. Wat me opvalt is dat veel mensen dit pas ontdekken op de camping — en dan sta je daar.
Welk merk kies je?
Op het gebied van gaspatronen zit er minder verschil in kwaliteit dan merken je willen laten geloven. Maar er zijn wel degelijk verschillen die ertoe doen, vooral in de winter of bij minder weer. Campingaz is veruit het bekendste merk in Nederland.
Hun butaangaspatronon zijn betrouwbaar, verkrijgbaar bij bijna elke kampeerwinkel, en de kwaliteit is consistent.
De Campingaz CV 470 (piercing) en de kleinere schroefpatronen zijn een veilige keuze. Ze zijn niet de goedkoopste, maar je weet wat je krijgt.
Coleman gaspatronen doen het ook goed. Ze zijn vaak iets voordeliger en werken net zo betrouwbaar. Coleman is een merk dat al decennia meegaat in de kampeerwereld, en hun patronen zijn een logische keuze als je al een Coleman brander hebt.
Dan heb je de no-name merken of huismerken van winkels. Die kunnen prima werken, maar eerlijk gezegd heb ik er vaker last gehad met lekkage of ongelijkmatig gasverbruik.
Voor een weekendje weg is het misschien niet erg, maar voor een week met gezin neem ik liever een merk waar ik vertrouwen in heb. Dat vind ik trouwens een van die dingen waar je niet moet bezuinigen — net zoals bij windschermen voor je kampeerkeuken. Ja, zeker. De meeste gaspatronen voor campings zijn een mengsel van butaan en propaan.
Zuiver butaan werkt minder goed bij temperaturen onder de 0°C — het verdampt nauwelijks. Propaan gaat lager mee, maar is zwaarder en minder geschikt voor compacte toepassingen.
Butaan versus propaan: maakt het uit?
De mengsels in gangbare campingpatronen zijn zo samengesteld dat ze tot ongeveer -5°C tot -10°C redelijk functioneren.
Voor echte winterkamperen zijn er speciale wintergaspatronen met meer propaan. Maar daar moet je als gezinskampeerder zelden aan denken.
Hoeveel patronen neem je mee?
Dit is de vraag die iedere kampeerder zich stelt. Mijn vuistregel voor een gezin van vier: tel het aantal kookmomenten, vermenigvuldig met het aantal dagen, en voeg er één extra patroon bij als buffer. Voor een weekje kamperen met ontbijt en avondeten: dat is 2 keer per dag, 7 dagen, dus 14 kookmomenten.
Met een 230-gram patroon per dag kom je op 7 patronen. Plus één reserve. Dus 8 stuks meenemen. Klinkt veel? Misschien.
Maar ik heb het te vaak meegemaakt dat een patroon leeg raakt voordat je het verwacht.
De kids willen warme chocomel, je partner wil thee, en ineens sta je op zondagochtend met één halve patroon en nog twee dagen te gaan. Beter één te veel dan één te weinig.
Praktische tips die ertoe doen
Een paar dingen die ik in de loop der jaren heb opgepikt.
Ten eerste: bewaar gaspatronen koel en droog. Niet in de volle zon in je tent of auto.
Een patroon dat opwarmt geeft meer druk, en dat verhoogt het risico op lekkage. Bewaar ze liever in een opbergkrat — die stille helden van elke kampeervakantie. Ten tweede: neem een lekdetectant mee. Een klein flesje zeepwater volstaat.
Spuit wat op de aansluiting als je een nieuw patroon plaatst. Als er bellen ontstaat, zit het niet goed.
Dit kost je dertig seconden en kan een hele avond redden. En ten derde: check je brander vóór vertrek. Niet op de camping, maar thuis, zodat je ook precies je gasverbruik per trip kunt berekenen.
Zet een nieuw patroon erop, steek het aan, en kijk of de vlam gelijkmatig brandt. Als er iets niet klopt, heb je nog de tijd om het op te lossen. Dit is het soort voorbereiding dat het verschil maakt tussen een ontspannen start en een frustrerende eerste avond.
Waar koop je ze het beste?
Gaspatronen zijn verkrijgbaar bij vrijwel elke kampeerwinkel in Nederland. Bever, Vrijbuiter en de Campingland hebben ze standaard op voorraad. Online bestellen via bijvoorbeeld de webshop van SFA Buiten in Alkmaar werkt ook prima — je kunt er dan ook meteen je brander, windscherm en opbergmateriaal bij bestellen.
Let wel op bij online bestellingen: gaspatronen vallen onder goederen met gevaarlijke stoffen, dus verzendkosten kunnen iets hoger zijn.
Soms is het voordeliger om ze fysiek te halen, zeker als je toch nog wat andere spullen nodig hebt. Wat prijzen betreft: een Campingaz 230-gram patroon zit tussen de 3 en 5 euro, afhankelijk van de verkoper en de hoeveelheid. Coleman ligt vergelijkbaar.
Bij inname van 6 of 12 stuks vaak korting. Als je regelmatig kampert, loont het om een doos van 12 te kopen aan het begin van het seizoen. Die bewaar je gewoon in je kamermand, klaar voor het volgende weekend.
Samengevat
De 230-gram butaangaspatroon is de werkpaard voor elk gezin op camping. Kies een betrouwbaar merk als Campingaz of Coleman, neem er altijd één te veel mee, en leer hoe je de beste campingbrander kiest vóór vertrek.
Het is niet het spannendste onderdeel van kamperen, maar het is wel het onderdeel waar je op terugvalt als de kids om half zes aan de deur staan met een lege maag. En dan wil je niet aan gaspatronen hoeven denken — dan wil je gewoon zorgeloos kunnen koken op je campingkookstel.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de verschillende gaspatronen voor camping?
Er zijn drie maten gaspatronen die je op camping kunt gebruiken: een klein 100-gram patroon voor snelle kopjes koffie, een standaard 230-gram butaangaspatroon voor een gezin dat regelmatig kookt, en een groter 450-gram patroon voor langere verblijven. Het is belangrijk om te weten welke aansluiting je brander heeft (schroefdraad of piercing) voordat je een patroon koopt.
Hoe weet ik welk type gasbrander ik nodig heb?
De keuze voor een gasbrander hangt af van je kookgewoonten. Kleine pannen vereisen een sudderstand, terwijl grotere pannen een krachtige brander met een groot oppervlak nodig hebben. Houd er rekening mee dat campingbranders met piercing-aansluiting niet onderling verwisselbaar zijn.
Welke merken gaspatronen zijn betrouwbaar voor camping?
Campingaz is veruit het bekendste en meest betrouwbare merk voor gaspatronen in Nederland, ze zijn consistent van kwaliteit. Coleman is een goed alternatief, vaak iets voordeliger en net zo betrouwbaar, vooral als je al een Coleman brander hebt.
Moet ik rekening houden met het weer bij het kiezen van een gaspatroon?
Ja, zeker in de winter kan de prestatie van gaspatronen verminderen. Campingaz patronen zijn doorgaans betrouwbaarder in koud weer dan no-name merken, omdat ze speciaal zijn ontwikkeld voor deze omstandigheden.
Hoe vaak moet ik een gaspatroon vervangen tijdens een campingtrip?
Dat hangt af van je kookgewoonten. Een 230-gram patroon brandt ongeveer 1,5 tot 2 uur op hoog vuur, wat voldoende zou moeten zijn voor een gezin dat twee keer per dag kookt. Voor langere verblijven of als je met meerdere mensen kookt, is een 450-gram patroon handiger.